
સચ્ચાઈ! (બોધકથા)
મકર સંક્રાંતિ પછી હિન્દુ સમાજમાં લગ્નની ઋતુ શરૂ થાય છે. આમ તો લગ્ન માટે જન્માક્ષર મળે, ગુણ મેળ ખાતા હોય, ચંદ્ર સારો હોય, નાડી દોષ ન હોય, મંગળનો દોષ ન હોય—આવી અનેક બાબતોની તપાસ કરવામાં આવે છે. છતાં અચાનક કાનમાં વાત પડે કે “પેલા હરિન્દ્રભાઈની દીકરીનાં લગ્ન તૂટી ગયાં!”
કોઈ કહે, “સાસરીવાળાએ કેસ કર્યો છે!”
સાંભળનાર ‘ઓહ!’ કહીને આગળ વધે, પરંતુ થોડા સમયમાં એ વાતમાં મરી-મસાલો ભળતો જાય અને આખી જ્ઞાતિમાં ફેલાઈ જાય—પણ સચ્ચાઈ ક્યાંય જોવા ન મળે.
હકીકત એ છે કે લગ્ન ટકાવવા માટે માત્ર કુંડળી નહીં, પરંતુ સચ્ચાઈ અને વિશ્વાસ જોઈએ. અને જો સંબંધ તૂટે, તો “અમે આ સંબંધ નિભાવી શક્યા નથી”—એનું સાચું કારણ સમાજ સામે આવવું જોઈએ. દુર્ભાગ્યે, ઘણીવાર વકીલની સલાહથી એવો દોષારોપણ થાય છે કે જેમાં રતીભાર સચ્ચાઈ પણ નથી હોતી.
આજની બોધકથા એ જ પાયાના મૂલ્ય—વિશ્વાસ—પર આધારિત છે.
એક રાત્રે નવીનભાઈ પાણી પીવા ઉઠ્યા. સામેના બંગલામાં હજી લાઈટો ચાલુ હતી. સમય રાતના બે વાગ્યાનો. એમણે પત્ની નલિનીબેનને જગાડીને કહ્યું,
“જુઓ તો, સાધનાબેન-સંદીપભાઈનાં ઘરે હજી લાઈટો ચાલુ છે!”
નલિનીબેનએ ઊંઘમાં કહ્યું,
“એમનાં દીકરા સત્યનાં લગ્ન છે, કંઈક ચર્ચા ચાલતી હશે.”
નવીનભાઈ બોલ્યા,
“ચર્ચા તો છે, પણ અવાજમાં હરખ નથી… લડાઈ જેવું લાગે છે.”
નલિનીબેન બોલી,
“જે હોય તે એમનાં ઘરનો પ્રશ્ન છે. તમે સૂઈ જાઓ.”
પણ એ બંગલામાં વાત સામાન્ય નહોતી.
સત્ય છેલ્લા સાત વર્ષથી અમેરિકામાં નોકરી કરતો હતો. હવે વય અને સ્થિરતા બંને તૈયાર હતાં, એટલે લગ્નનો વિચાર પાકો થયો. સત્યને માત્ર સુંદર યુવતી નહીં, પરંતુ ભણતર અને સંસ્કારમાં અવ્વલ જીવનસાથી જોઈએ હતી—જે વિદેશી કલ્ચરમાં સહેલાઈથી મળતી નથી.
પિતાના મિત્ર વિવેકભાઈની બહેન અનસૂયાબેનની દીકરી તુલસી પર સત્યની નજર અટકી. તુલસી ડબલ ગ્રેજ્યુએટ હતી, દેખાવે અત્યંત સુંદર, અને સંસ્કારમાં એવી કે એને અડીએ તો ડાઘ પડી જાય! આખો પરિવાર એને જોઈને નિશ્ચિંત થઈ ગયો.
લગ્નની તૈયારી પૂરજોશમાં ચાલી રહી હતી. એ વચ્ચે, લગ્નના બે-ત્રણ દિવસ પહેલાં, એક અજાણ્યો માણસ કુરિયર આપી ગયો. કવર ખોલતાં જ ઘરમાં શાંતિ છવાઈ ગઈ. પત્રમાં તુલસી વિશે અપમાનજનક વાતો લખેલી હતી અને પુરાવા રૂપે કેટલાક ફોટા પણ હતા—જેમા તુલસી અન્ય યુવક સાથે અશ્લીલ સ્થિતિમાં દેખાતી હતી.
સત્યનાં માતા-પિતા અને ભાઈ-ભાભી આઘાતમાં આવી ગયા. તરત જ લગ્નનો વિરોધ થયો.
“આવા કિસ્સામાં લગ્ન નહીં!”
“આપણે સમાજમાં મોઢું ક્યાં બતાવશું?”
પણ સત્ય શાંત હતો. તેણે કહ્યું,
“એકવાર હું તુલસી સાથે વાત કરી લઉં, પછી નિર્ણય લઉં.”
પરિવારને ડર હતો કે સત્ય તુલસીના રૂપમાં મોહાઈને ખોટો નિર્ણય લઈ ન બેસે. પરંતુ સત્ય અડગ હતો.
“લગ્ન કરવાનો નિર્ણય અમે બંનેએ સાથે લીધો હતો. હવે લગ્ન ન કરવાનો નિર્ણય પણ હું એકલો લઈ શકતો નથી. ઓછામાં ઓછું એને સાચું કારણ તો જાણવા જ જોઈએ.”
સત્ય અને તુલસી મળ્યા. તુલસી ખૂબ ઉત્સાહથી બોલી,
“હવે તો બે જ દિવસ બાકી છે… પછી આપણે…”
સત્યની નજર ઝુકી ગઈ. તુલસી ચિંતિત થઈને પૂછે,
“શું થયું? લગ્ન નહીં કરવા?”
સત્યએ કવર આગળ ધરી દીધું.
તુલસીએ શાંતિથી કવર ખોલ્યું. આશ્ચર્યજનક રીતે, તેના ચહેરા પર એક પણ રેખા બદલાઈ નહીં. એ શાંત સ્વરે બોલી,
“તું આ બધાં પર વિશ્વાસ કરી લીધો?”
સત્ય બોલ્યો,
“ના… એટલે જ તને મળવા આવ્યો છું. જો કંઈ કહેવું હોય, તો નિર્ભય થઈને કહી શકેશ.”
તુલસીએ કહ્યું,
“આ ફોટામાં એટલી જ સચ્ચાઈ છે કે આ યુવક મારો ક્લાસમેટ જેસર છે. કોલેજ પિકનિકમાં અમે મુંબઈ ગયાં હતાં. ત્યારે મેં થોડાં મોર્ડન કપડાં પહેર્યાં હતાં. બસ… બાકી બધું ખોટું છે.”
થોડા ક્ષણો માટે એની આંખો ભીની થઈ ગઈ, પણ તરત જ સંભાળી લીધી.
“મારી પાસે બીજી કોઈ સાબિતી નથી. હવે તારે માનવું હોય તો…”
પછી દ્રઢ અવાજે બોલી,
“સત્ય, તારું નામ સત્ય છે, અને મારું નામ તુલસી. તુલસી હંમેશા પવિત્રતાનું પ્રતીક રહી છે—એ વાત યાદ રાખજે. માણસને ઓળખવા માટે દસ મુલાકાત નહીં, એક જ મુલાકાત કાફી છે.”
એટલું કહી તુલસી ઊભી થઈ અને ચાલી ગઈ.
લગ્ન થયા.
લગ્નની પ્રથમ રાત્રે બંને પોતાના બેડ પર બેઠા હતા. તુલસીએ કહ્યું,
“થૅન્ક્સ સત્ય, મારી પર વિશ્વાસ રાખવા માટે.”
સત્ય બોલ્યો,
“મને તારી આંખોમાં સંપૂર્ણ પવિત્રતા દેખાઈ હતી.”
તુલસી ઊભી થઈ, પર્સમાંથી એક કવર લાવી સત્યના હાથમાં મૂક્યું.
સત્ય બોલ્યો,
“હું હવે કંઈ જ જોવા નથી માંગતો.”
પણ તુલસીએ આગ્રહ કર્યો. કવર ખોલતાં જ સત્યનાં પગ તળેથી જમીન સરકી ગઈ. તેમાં સત્ય અને એની ઓફિસમેટ સર્વિના સાથેનાં અશ્લીલ ફોટા અને વીડિયો હતા.
તુલસીએ શાંતિથી કહ્યું,
“આ કવર મને આપણા લગ્નના ચાર દિવસ પહેલાં મળ્યું હતું. પણ મને મારા સત્ય પર પૂરો વિશ્વાસ હતો. એટલે મેં કંઈ પૂછ્યું નહીં—ફેમિલીને પણ નથી કહ્યું.”
સત્યએ કાન પકડી લીધા.
“તારી વાત સાચી છે. મારે પણ આવું જ કરવું જોઈએ હતું.”
તુલસી હસીને બોલી,
“તો શું રાત આમ જ ‘સોરી’ કહેવામાં કાઢવી છે કે પછી…”
અને સત્યએ તુલસીને પોતાની બાહોમાં સમાવી લીધી.
બોધ:
આ AI અને ટેકનોલોજીના યુગમાં શુભચિંતકો કરતાં વિરોધીઓ વધારે હોય છે. લગ્ન માટે ભલે બીજું કશું ન મળ્યું હોય, પરંતુ વિશ્વાસ હોય તો સંબંધ ટકી શકે છે. ગ્રહ, રેખા કે ટેસ્ટ કરતાં પણ વધુ મહત્વનું છે—શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ, જે ઉમા-મહેશ જેવું ઉત્તમ દામ્પત્ય સર્જે છે.
– લી. ફાલ્ગુની વસાવડા (ભાવનગર)
જો તમે ઈચ્છો તો હું આને
📰 અખબાર કૉલમ
📖 મેગેઝિન સ્ટોરી
🎙️ વોઈસ-ઓવર સ્ક્રિપ્ટ
અથવા “ચિંતનની ક્ષણે” શ્રેણીમાં પણ ઢાળી આપી શકું.
કહો, આગળ શું રૂપ જોઈએ?


